(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
12.7. అధ్యాయః 007
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Topics
యుధిష్ఠిరస్య పరిశోచనం॥ 1॥
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Text

వైశంపాయన ఉవాచ। 12-7-0x(6713)(81051)
యుధిష్ఠిరస్తు ధర్మాత్మా శోకవ్యాకులచేతనః।
శుశోచ దుఃఖసంతప్తః స్మృత్వా కర్ణం మహారథం॥ 12-7-1(81052)
ఆవిష్టో దుఃఖశోకాభ్యాం నిఃశ్వసంశ్చ పునః పునః।
దృష్ట్వార్జునమువాచేదం వచనం శోకకర్శితః॥ 12-7-2(81053)
యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 12-7-3x(6714)
యద్భైక్ష్యమాచరిష్యామ వృష్ణ్యంధకపురే వయం।
జ్ఞాతీన్నిష్పురుషాన్కృత్వా నేమాం ప్రాప్స్యామ దుర్గతిం॥ 12-7-3(81054)
అమిత్రా నః సమృద్ధార్థా వృత్తార్థాః కురవః కిల।
ఆత్మానమాత్మనా హత్వా కిం ధర్మఫలమాప్నుమః॥ 12-7-4(81055)
ధిగస్తు క్షాత్రమాచారం ధిగస్తు బలమౌరసం।
ధిగస్తు చార్థం యేనేమామాపదం గమితా వయం॥ 12-7-5(81056)
సాధు క్షమా దమః శౌచమవిరోధో విమత్సరః।
అహింసా సత్యవచనం నిత్యాని వనచారిణాం॥ 12-7-6(81057)
వయం తు లోభాన్మోహాచ్చ దంభం మానం చ సంశ్రితాః।
ఇమామవస్థాం సంప్రాప్తా రాజ్యక్లేశబుభుక్షయా॥ 12-7-7(81058)
త్రైలోక్యస్యాపి రాజ్యేన నాస్మాన్కశ్చిత్ప్రహర్షయేత్।
బాంధవాన్నిహతాందృష్ట్వా పృథివ్యామామిషైషిణః॥ 12-7-8(81059)
తే వయం పృథివీహేతోరవధ్యాన్పృథివీతలే।
సంపరిత్యజ్య జీవామో హీనార్థా హతబాంధవాః॥ 12-7-9(81060)
ఆమిషే గృధ్యమానానామశుభం వై శునామివ।
ఆమిషం చైవ నో నష్టమామిషస్య చ భోజినాం॥ 12-7-10(81061)
న పృథివ్యా సకలయా న సువర్ణస్య రాశిభిః।
న గజాశ్వేన సర్వేణ తే త్యాజ్యా య ఇమే హతాః॥ 12-7-11(81062)
కామమన్యుపరీతాస్తే క్రోధామర్షసమన్వితాః।
మృత్యుయానం సమారుహ్య గతా వైవస్వతక్షయం॥ 12-7-12(81063)
బహుకల్యాణమిచ్ఛంత ఈహంతే పితరః సుతాన్।
తపసా బ్రహ్మచర్యేణ వందనేన తితిక్షయా॥ 12-7-13(81064)
ఉపవాసైస్తథేజ్యాభిర్వ్రతకౌతుకమంగలైః।
లభంతే మాతరో గర్భాంస్తాన్మాసాందశ బిభ్రతి॥ 12-7-14(81065)
యది స్వస్తి ప్రజాయంతే జాతా జీవంతి వా యది।
సంభాఘితా జాతబలా విదధ్యుర్యది నః సుఖం।
ఇహ చాముత్ర చైవేతి కృపణాః ఫలహేతవః॥ 12-7-15(81066)
తాసామయం సముద్యోగో నిర్వృత్తః కేవలోఽఫలః।
యదాసాం నిహతాః పుత్రా యువానో మృష్టకుండలాః॥ 12-7-16(81067)
అభుక్త్వా పార్థివాన్భోగానృణాన్యనపహాయ చ।
పితృభ్యో దేవతాభ్యశ్చ గతా వైయస్వతక్షయం॥ 12-7-17(81068)
యదైషామంబ పితరౌ జాతకర్మకరావిహ।
సంజాతబాలరూపేషు తదైవ నిహతా నృషాః॥ 12-7-18(81069)
సంయుక్తాః కామమన్యుభ్యాం క్రోధామర్షసమన్వితాః।
న తే జయఫలం కించిద్భోక్తారో జాతు కర్హిచిత్॥ 12-7-19(81070)
పాంచాలానాం కురూణాం చ హతా ఏవ హి యే హతాః।
న సకామా వయం తే చ న చాస్మాభిర్న తైర్జితం॥ 12-7-20(81071)
న తైర్భుక్తేయమవనిర్న నార్యో గీతవాదితం।
నామాత్యసుహృదాం వాక్యం న చ శ్రుతవతాం శ్రుతం।
న రత్నాని పరార్ధ్యాని న భూర్న ద్రవిణాగమః॥ 12-7-21(81072)
న చ ధర్ంయానిమాఁల్లోకాన్ప్రపద్యామ స్వకర్మభిః।
వయమేవాస్య లోకస్య వినాశే కారణం స్మృతాః।
ధృతరాష్ట్రస్య పుత్రేణ నికృతిప్రీతిసంయుతాః॥ 12-7-22(81073)
సదైవ నికృతిప్రజ్ఞో ద్వేష్టా విద్వేషజీవనః।
మిథ్యావృత్తశ్చ సతతమస్మాస్వనపరాధిషు॥ 12-7-23(81074)
ఋద్ధిమస్మాసు తాం దృష్ట్వా వివర్ణో హరిణః కృశః।
ధృతరాష్ట్రశ్చ నృపతిః సౌబలేన నివేదితః॥ 12-7-24(81075)
తం పితా పుత్రగృధ్నుత్వాదనుమేనేఽనయే స్థితం।
అనపేక్ష్యైవ పితరం గాంగేయం విదురం తథా॥ 12-7-25(81076)
అసంశయం త్వయం రాజా యథైవాహం తథా గతః।
అనియంయాశుచిం లుబ్ధం పుత్రం కామవశానుగం॥ 12-7-26(81077)
యశసః పతితో దీప్తాద్ధాతయిత్వా సహోదరాన్।
ఇమౌ హి వృద్ధౌ శోకాగ్నౌ ప్రక్షిప్య స సుయోధనః।
అస్మత్ప్రద్వేషసంతప్తః పాపబుద్ధిః సదైవ హ॥ 12-7-27(81078)
కో హి బంధుః కులీనః సంస్తథా బ్రూయాత్సుహృజ్జనే।
యథాఽసావవదద్వాక్యం యుయుత్సుః కృష్ణసన్నిధౌ॥ 12-7-28(81079)
ఆత్మనో హి వయం దోషాద్వినష్టాః శాశ్వతీః సమాః।
ప్రదహంతో దిశః సర్వా భాస్వరా ఇవ తేజసా॥ 12-7-29(81080)
సోఽస్మాకం వైరపురుషో దుర్మతిః ప్రగ్రహం గతః।
దుర్యోధనకృతే హ్యేతత్కులం నో వినిపాతితం॥ 12-7-30(81081)
అవధ్యానాం వధం కృత్వా లోకే ప్రాప్తాః స్మ వాచ్యతాం ॥ 12-7-31(81082)
కులస్యాస్యాంతకరణం దుర్మతిం పాపపూరుషం।
రాజా రాష్ట్రేశ్వరం కృత్వా ధృతరాష్ట్రోఽద్య శోచతి॥ 12-7-32(81083)
హతాః శూరాః కృతం పాపం విషయోఽసౌ వినాశితః।
హత్వా నో విగతో మన్యుః శోకో మాం దారయత్యయం॥ 12-7-33(81084)
ధనంజయ కృతం పాపం కల్యాణేనోపహన్యతే।
[ఖ్యాపనేనానుతాపేన దానేన తపసాఽపి వా।
నివృత్త్యా తీర్థగమనాచ్ఛుతిస్మృతిజపేన వా॥] 12-7-34(81085)
త్యాగవాంశ్చ పునః పాపం నాలం కర్తుమితి శ్రుతిః।
త్యాగవాంజన్మమరణే నాప్నోతీతి శ్రుతిర్యతః।
ప్రాప్తవర్త్మా కృతమతిర్బ్రహ్మ సంపద్యతే తదా॥ 12-7-35(81086)
స ధనంజయ నిర్ద్వంద్వో మునిర్జ్ఞానసమన్వితః।
వనమామంత్ర్య వః సర్వాన్గమిష్యామి పరంతప॥ 12-7-36(81087)
న హి కృత్స్నతమో ధర్మః శక్యః ప్రాప్తుమితి శ్రుతిః।
పరిగ్రహవతా తన్మే ప్రత్యక్షమరిసూదన॥ 12-7-37(81088)
మయా నిసృష్టం పాపం హి పరిగ్రహమభీప్సతా।
జన్మక్షయనిమిత్తం చ ప్రాప్తుం శక్యమితి శ్రుతిః॥ 12-7-38(81089)
స పరిగ్రహముత్సృజ్య కృత్స్నం రాజ్యం సుఖాని చ।
గమిష్యామి వినిర్ముక్తో విశోకో నిర్మమః క్వచిత్।
ప్రశాసధ్వమిమాముర్వీ క్షేమాం నిహతకంటకాం।
న మమార్థోఽస్తి రాజ్యేన భోగైర్వా కురునందన॥ 12-7-39(81090)
ఏతావదుక్త్వా వచనం కురురాజో యుధిష్ఠిరః।
ఉపారమత్తతః పార్థః కనీయాన్ప్రత్యభాషత॥ ॥ 12-7-40(81091)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే శాంతిపర్వణి రాజధర్మపర్వణి సప్తమోఽధ్యాయః॥ 7॥

Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Footnotes

12-7-2 దుఃఖం దేహేంద్రియాదీనాం తాపః। శోకస్తత్కృతం వైకల్యం॥
12-7-3 యద్యది భైక్ష్యమాచీర్ణం స్యాత్తర్హి జ్ఞాతివధాజ్జాతా దుర్గతిర్న ప్రాప్తా స్యాదిత్యర్థః। లిఙ్నిమిత్తే లృంక్రియాతిపత్తౌ॥
12-7-8 పృథివ్యాం విజయైషిణ ఇతి ఝ. పాఠః॥
12-7-10 అమిషే గృధ్యమానానామశుభం వై శునామివ।
ఆమిషం చైవ నోహీష్టమామిషస్య వివర్జనమితి ఝ. పాఠః।
తత్ర ఆమిషే రాజ్యనిమిత్తే। అశుభం జ్ఞాతిద్రోహాఖ్యం।
శునామివేతరేషాం భవతి నో హ్యస్మాకం త్వామిషం చాఽఽమిషస్య వివర్జనం చేతి ద్వయమపీష్టమిత్యర్థః॥
12-7-11 బంధూనామర్థే సర్వం త్యాజ్యమిత్యర్థః॥
12-7-14 వ్రతాని గౌరీవ్రతాదీని। కౌతుకాని దుర్గోత్సవాదీని। మంగలాని లక్ష్మీనారాయణశిలాదీని తైః॥
12-7-16 యదా సంనిహితాః పుత్రా ఇతి థ. ద. పాఠః॥
12-7-17 అనపహాయ అపరిహృత్య। అనవదాయేతి పాఠే అపరిశోధ్య। పితృభ్య ఇతి షష్ఠ్యర్థే చతుర్థీ॥
12-7-18 అర్జునేన సహ వదన్నపి సన్నిహితాం మాతరం సంబోధయతి హే అంబేతి।
పితరౌ మాతాపితరౌ గాంధారీధృతరాష్ట్రౌ యదైవ జాతకర్మకరౌ తదైవ తే నృపా దుర్యోధనప్రభృతయో హతాః॥
12-7-19 న తే జన్మఫలం కించిదితి ద. పాఠః॥
12-7-21 శ్రుతవతాం పండితానాం। రత్నానీత్యాదౌ భుక్తానీత్యాదిర్యథాలింగం శేషః।
నామాత్యసమితౌ కథ్యం ఇతి ట. డ. థ. పాఠః॥
12-7-24 హరిణః పాండురః। ధృతరాష్ట్రస్య నృపతేరితి డ.థ. ద. పాఠః॥
12-7-27 పాపబుద్ధిః సుహృజ్జనైరితి ట. డ. థ. పాఠః॥
12-7-29 భాస్కరస్యేవ తేజసేతి ట. డ. థ. పాఠః॥
12-7-30 ప్రగ్రహం దృఢబంధనం। గతః ప్రాప్తః। నోఽత్మాభిః॥
12-7-33 విషయః ఆపిషం। నోఽస్మాకం। తాన్హత్వా విగతః॥
12-7-34 కల్యాణేనోపకారేణ। నివృత్త్యా త్యాగేన॥
12-7-35 శ్రుతిస్త్యాగేనైకే అమృతత్వమానశురితి।
ప్రాప్తవర్త్మా లబ్ధయోగమార్గః। త్యాగే యదా కృతమతిరితి ట. డ. ద. పాఠః॥
12-7-37 నహి కశ్చిద్గృహే ధర్మ ఇతి డ. ద. పాఠః।
పరిగ్రహవతా గృహస్థేన నహి ప్రాప్తుం శక్యః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.